\u0130kizkenar \u00dc\u00e7genler Hakk\u0131nda Bilgiler<\/p>\n
\u0130kizkenar \u00fc\u00e7gen, en az iki kenar uzunlu\u011fu e\u015fit olan \u00fc\u00e7genlere verilen add\u0131r. Asl\u0131nda \u00d6klid, ikizkenar \u00fc\u00e7genleri “iki kenar\u0131 e\u015fit olan \u00fc\u00e7gen” olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r; ancak modern geometride \u00fc\u00e7 kenar\u0131 da birbirine e\u015fit olan e\u015fkenar \u00fc\u00e7genler de ikizkenar \u00fc\u00e7genler alt\u0131nda “\u00f6zel bir vaka” olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, ikizkenar \u00fc\u00e7genler “en az” iki kenar\u0131 e\u015fit olan \u00fc\u00e7genler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131rlar. Bir di\u011fer deyi\u015fle, e\u015fkenar \u00fc\u00e7gen yaz\u0131m\u0131zda da bahsetti\u011fimiz \u00fczere, her e\u015fkenar \u00fc\u00e7gen ayn\u0131 zamanda bir ikizkenar \u00fc\u00e7gendir; ancak her ikizkenar \u00fc\u00e7gen bir e\u015fkenar \u00fc\u00e7gen de\u011fildir.<\/p>\n
\u0130kizkenar \u00fc\u00e7genin en az iki kenar\u0131n\u0131n e\u015fit olmas\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00fc\u00e7genin en az iki i\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n da birbirine e\u015fit olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Yani kenar uzunluklar\u0131n\u0131 bilmedi\u011fimiz ancak iki i\u00e7i a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ayn\u0131 oldu\u011funu bildi\u011fimiz \u00fc\u00e7genlerin de ikizkenar \u00fc\u00e7gen oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n
\u0130kizkenar \u00fc\u00e7genin e\u015fit olan iki kenar\u0131na “bacak” denir; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kenara ise “taban” denir. \u0130kizkenar \u00fc\u00e7genlerin y\u00fckseklik, alan ve \u00e7evre gibi \u00f6zellikleri, e\u015fit olan iki kenar ve taban kullan\u0131larak kolayl\u0131kla hesaplanabilir. A\u015fa\u011f\u0131da bu form\u00fclleri g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n
\u0130kizkenar \u00dc\u00e7gen \u00d6zellikleri ve Form\u00fclleri<\/p>\n
\u0130kizkenar \u00fc\u00e7genlerde hesaplama yapmak i\u00e7in, a\u015fa\u011f\u0131daki gibi bir ikizkenar \u00fc\u00e7gen varsayal\u0131m:<\/p>\n
\u0130kizkenar \u00dc\u00e7gende Alan Nas\u0131l Hesaplan\u0131r?<\/p>\n
\u0130kizkenar \u00fc\u00e7genin y\u00fcksekli\u011fi Pisagor teoremi kullan\u0131larak bulunabilir. Yukar\u0131daki gibi bir ikizkenar \u00fc\u00e7genin y\u00fcksekli\u011fini veren form\u00fcl \u015fu \u015fekilde olur:<\/p>\n
h = \u221a(a\u00b2 – b\u00b2\/4)<\/p>\n
Bir \u00fc\u00e7genin alan\u0131 bir k\u00f6\u015feden kar\u015f\u0131 kenara indirilen dikmenin uzunlu\u011fuyla, o kenar\u0131n uzunlu\u011funun \u00e7arp\u0131m\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r. Bu durumda, yukar\u0131daki form\u00fcl\u00fc de dikkate al\u0131rsak, \u00fc\u00e7genin alan\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi bulabiliriz.<\/p>\n
A = (b\/4) \u221a(4a\u00b2 – b\u00b2)<\/p>\n
Bu form\u00fcl\u00fcn a ve b kenarlar\u0131n\u0131n bilinmesi takdirinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat edin. E\u011fer h y\u00fcksekli\u011fini bilmiyorsan\u0131z, bu form\u00fcl\u00fc kullanabilirsiniz. Evrim A\u011fac\u0131’n\u0131n maddi destek ihtiyac\u0131, tek meslekleri ve gelir kaynaklar\u0131 olan Evrim A\u011fac\u0131 ekibinin i\u015fini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi gereklili\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r. Di\u011fer yay\u0131nc\u0131lar\u0131n aksine, makale ve videolar\u0131n\u0131 sadece hobileri olarak de\u011fil, ana i\u015fleri olarak haz\u0131rlamaktad\u0131rlar. Bu nedenle, gelir elde etmek zorundad\u0131rlar.<\/p>\n
Evrim A\u011fac\u0131’n\u0131 desteklemek konusunda bir sak\u0131nca olmamakla birlikte, yay\u0131n yapma tercihlerinin ki\u015fisel oldu\u011funu vurgularlar. E\u011fer ana i\u015flerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrlerse, Evrim A\u011fac\u0131’na zaman ay\u0131ramayacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmektedirler. Evrim A\u011fac\u0131, sosyal medyada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan makale ve videolardan daha b\u00fcy\u00fck, kapsaml\u0131 ve zaman alan bir bilim platformu projesidir. Bu nedenle, Evrim A\u011fac\u0131 ekibi, Evrim A\u011fac\u0131’n\u0131 meslek olarak benimsemi\u015ftir.<\/p>\n
E\u011fer Evrim A\u011fac\u0131’ndan yeterli gelir elde edemezlerse, mesleklerine geri d\u00f6nmek zorunda kalacaklar\u0131n\u0131 belirtmektedirler. Bu durumda, Evrim A\u011fac\u0131 projesini b\u0131rakmak zorunda kalacaklar\u0131ndan endi\u015fe etmektedirler. Bu sebeple, Evrim A\u011fac\u0131’n\u0131 desteklemenin, ekibin proje \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmesine olanak tan\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 ve mesleklerini k\u0131smen b\u0131rakmalar\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedirler. Bir \u00fc\u00e7genin \u00e7evresini hesaplamak i\u00e7in yapman\u0131z gereken, ikiz kenarlar\u0131n her ikisinin uzunlu\u011funu ve taban uzunlu\u011funu birbiriyle toplamakt\u0131r: <\/p>\n
\u00c7 = 2a + b<\/p>\n
E\u011fer \u00fc\u00e7genin \u00e7evresini (\u00c7) bilmiyorsan\u0131z ama alan\u0131n\u0131 (A) biliyorsan\u0131z, elinizdeki se\u00e7enekleri elemek ad\u0131na \u015fu e\u015fitsizlikten faydalanabilirsiniz: <\/p>\n
\u00c7^2 > 12\u221a3A<\/p>\n
Son olarak, e\u011fer \u00fc\u00e7genin taban uzunlu\u011funu (b), \u00e7evresini ve alan\u0131n\u0131 birbirine ili\u015fkilendiren \u015fu form\u00fcl de i\u015fe yarayabilir: <\/p>\n
2\u00c7b^3 – \u00c7^2b^2 + 16A^2 = 0<\/p>\n
K\u00f6\u015fegen, bir \u00e7okgende ard\u0131\u015f\u0131k olmayan iki k\u00f6\u015feyi birle\u015ftiren do\u011fru par\u00e7as\u0131d\u0131r. Herhangi bir \u00fc\u00e7gene bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise ard\u0131\u015f\u0131k olmayan, yani bir kenar ile birbirine ba\u011flanmam\u0131\u015f olan iki k\u00f6\u015fe bulunmamaktad\u0131r. Yani ikizkenar \u00fc\u00e7gen de d\u00e2hil olmak \u00fczere hi\u00e7bir \u00fc\u00e7genin k\u00f6\u015fegeni yoktur.<\/p>\n
Bir a\u00e7\u0131y\u0131, e\u015fit iki par\u00e7aya ay\u0131ran do\u011fru par\u00e7as\u0131na a\u00e7\u0131ortay denir. T\u00fcm \u00fc\u00e7genlerde a\u00e7\u0131ortaylar tek bir noktada kesi\u015fir. Benzer \u015fekilde bir \u00e7okgenin bir kenar\u0131n\u0131 iki e\u015f par\u00e7aya ay\u0131ran do\u011fru par\u00e7as\u0131na ise kenarortay denir. \u0130kizkenar \u00fc\u00e7genin tepe noktas\u0131ndan tabana \u00e7izece\u011finiz do\u011fru par\u00e7as\u0131, hem a\u00e7\u0131ortay hem kenarortay, hem de \u00fc\u00e7genin simetri ekseni olacakt\u0131r. Burada tepe noktas\u0131ndan kas\u0131t, iki e\u015f kenar\u0131 birle\u015ftiren k\u00f6\u015fedir. Amat\u00f6r bir gezgin ve foto\u011fraf\u00e7\u0131 olan Yi\u011fit Y\u00fcksel, Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131’n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in yedi y\u0131l \u00fcst \u00fcste ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi seyahatlerden edindi\u011fi t\u00fcm g\u00f6rsel d\u00f6k\u00fcman ve bilgileri tek bir kitapta toplad\u0131. Kitap, amat\u00f6r bir gezgin ve foto\u011fraf\u00e7\u0131n\u0131n kuzey \u00fclkelerinde tek ba\u015f\u0131na hangi durum ve \u015fartlarda Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131’n\u0131 en iyi \u015fekilde izleyebilece\u011fini anlatmaktad\u0131r. Daha \u00f6nce hi\u00e7 Kuzey Kutbu’na gitmemi\u015f birisi i\u00e7in haz\u0131rlay\u0131c\u0131 rehber niteli\u011findedir. Kitap ayr\u0131ca Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda bilimsel bilgileri ve k\u0131\u015f mevsiminde Kuzey Kutbu’na seyahat hakk\u0131nda detayl\u0131 rehber bilgileri bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Kitapta \u0130zlanda, Norve\u00e7 ve \u0130sve\u00e7’ten k\u0131\u015f mevsimi ve Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131 foto\u011fraflar\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Yi\u011fit Y\u00fcksel’in “Ye\u015fil Bazen Pembe: Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131’na Yolculuk” adl\u0131 kitab\u0131, Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131’n\u0131 g\u00f6zlemlemek isteyen gezginlere rehberlik ediyor. Kitapta, Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131’n\u0131 izlemek i\u00e7in en uygun zaman ve \u015fartlar anlat\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca kitap, Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131’n\u0131n bilimsel yanlar\u0131na ve Kuzey Kutbu’na k\u0131\u015f mevsiminde seyahat etme konusunda detayl\u0131 bilgilere de yer vermektedir. \u0130zlanda, Norve\u00e7 ve \u0130sve\u00e7’ten k\u0131\u015f manzaralar\u0131 ve Kuzey I\u015f\u0131klar\u0131 foto\u011fraflar\u0131 da kitapta bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kitab\u0131n fiyat\u0131 265,00 TL olarak belirlenmi\u015ftir. Kitaba ait g\u00f6rsel ise a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n
Bu do\u011fru par\u00e7as\u0131 \u00fc\u00e7genin ayn\u0131 zamanda simetri eksenidir, di\u011fer iki k\u00f6\u015feden kar\u015f\u0131 kenara \u00e7izilen a\u00e7\u0131ortaylar\u0131n uzunluklar\u0131 birbirine, kenarortaylar\u0131n uzunluklar\u0131 da birbirine e\u015fit olacakt\u0131r. Bir ikizkenar \u00fc\u00e7gende a\u00e7\u0131ortay\u0131n uzunlu\u011fu (t), taban uzunlu\u011funu (b) ve ikiz kenar uzunluklar\u0131n\u0131 (a) i\u00e7eren \u015fu kurala uymak zorundad\u0131r: 2ab\/(a+b) > t > ab\u221a2\/(a+b). Ayr\u0131ca a\u00e7\u0131ortay uzunlu\u011fu, \u015fu basit kurala da uymak zorundad\u0131r: t < 4b\/3.\n\n\n\u0130\u00e7 Te\u011fet \u00c7ember, D\u0131\u015f Te\u011fet \u00c7ember ve \u00c7evrel \u00c7ember hakk\u0131nda bilgi veren paragraflar\u0131n devam\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r:\n\n\n\u00c7evrel \u00e7ember, bir \u00e7okgeni \u00e7evreleyen ve t\u00fcm k\u00f6\u015felerini \u00fczerinde bulunduran \u00e7embere denir. \u0130\u00e7 te\u011fet \u00e7ember ise bir \u00e7okgenin i\u00e7inde bulunan ve \u00e7okgenin t\u00fcm kenarlar\u0131na te\u011fet olan \u00e7emberdir. T\u00fcm \u00fc\u00e7genlerin, d\u00fczg\u00fcn \u00e7okgenlerin (t\u00fcm kenarlar\u0131 ve a\u00e7\u0131lar\u0131 birbirine e\u015fit olan) ve baz\u0131 d\u00fczg\u00fcn olmayan \u00e7okgenlerin \u00e7evrel \u00e7emberi ve i\u00e7 te\u011fet \u00e7emberi vard\u0131r. A\u00e7\u0131ortaylar\u0131n\u0131n tek bir noktada kesi\u015fti\u011finden bahsetmi\u015ftik. \u0130\u00e7 te\u011fet \u00e7emberin merkezi, ikizkenar \u00fc\u00e7genin i\u00e7 te\u011fet \u00e7emberinin merkezi olarak belirlenir. D\u0131\u015f te\u011fet \u00e7emberin merkezi ise bir i\u00e7 iki d\u0131\u015f a\u00e7\u0131ortay\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131nda konumlan\u0131r. \u00c7evrel \u00e7emberin merkezi ise iki kenar orta dikmenin (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc de ayn\u0131 noktada di\u011fer ikisiyle kesi\u015fecektir) kesi\u015fim noktas\u0131nda bulunur.\n\n\n\u0130kizkenar bir \u00fc\u00e7gende i\u00e7te\u011fet \u00e7emberin yar\u0131\u00e7ap\u0131, taban uzunlu\u011fu (b), ikiz kenarlar\u0131n uzunlu\u011fu (a) ve y\u00fcksekli\u011fi (h) kullan\u0131larak \u015fu form\u00fclle hesaplanabilir: (2ab – b^2) \/ 4h.\n\n\n\u00d6te yandan d\u0131\u015fte\u011fet \u00e7emberin yar\u0131\u00e7ap\u0131, basit\u00e7e \u015fu \u015fekilde hesaplanabilir: a^2 \/ 2h.\n\n\n\u0130kizkenar \u00dc\u00e7gen Ne \u0130\u015fe Yarar?
\n\u0130kizkenar \u00fc\u00e7genler, mimaride genellikle duvar ve al\u0131nl\u0131k \u015fekilleri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Antik Yunan mimarisinde ve sonraki taklitlerinde geni\u015f ikizkenar \u00fc\u00e7gen kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; Gotik mimaride bunun yerini dar a\u00e7\u0131l\u0131 ikizkenar \u00fc\u00e7gen alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Orta \u00c7a\u011f mimarisinde, “M\u0131s\u0131r ikizkenar \u00fc\u00e7geni” ad\u0131 verilen ba\u015fka bir ikizkenar \u00fc\u00e7gen \u015fekli pop\u00fcler hale gelmi\u015ftir. Bu, yine dar a\u00e7\u0131l\u0131 olan bir ikizkenar \u00fc\u00e7gendir, ancak bu dar a\u00e7\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, bir e\u015fkenar \u00fc\u00e7genden daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ve y\u00fcksekli\u011fi, taban\u0131n\u0131n 5\/8’i ile orant\u0131l\u0131d\u0131r. M\u0131s\u0131r ikizkenar \u00fc\u00e7geni, Hollandal\u0131 mimar Hendrik Petrus Berlage taraf\u0131ndan modern mimaride tekrar kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
K\u00f6pr\u00fclerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan Warren kafes yap\u0131lar\u0131 da genellikle ikizkenar \u00fc\u00e7genlerde d\u00fczenlenir; ancak bazen fazladan dayan\u0131kl\u0131l\u0131k elde etmek i\u00e7in \u00f6r\u00fcnt\u00fcye dikey kiri\u015fler de dahil edilir.<\/p>\n
Grafik tasar\u0131m ve dekoratif sanatlarda, ikizkenar \u00fc\u00e7genler, en az\u0131ndan Erken Neolitik’ten modern zamanlara kadar d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcrlerde s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan bir tasar\u0131m \u00f6\u011fesi olmu\u015ftur. Bunlar, \u00f6rne\u011fin Guyana bayra\u011f\u0131 veya Saint Lucia bayra\u011f\u0131 gibi bayraklarda ve armalarda ikizkenar \u00fc\u00e7gene s\u0131kl\u0131kla rastlan\u0131r. Ge\u00e7en hafta Cuma g\u00fcn\u00fc, \u0130stanbul’da ger\u00e7ekle\u015fen protesto g\u00f6sterileri hakk\u0131nda detayl\u0131 bir rapor haz\u0131rland\u0131. Taksim Meydan\u0131’nda toplanan yakla\u015f\u0131k bin ki\u015filik bir grup, h\u00fck\u00fcmetin ekonomik politikalar\u0131n\u0131 ve insan haklar\u0131 ihlallerini protesto etti.<\/p>\n
G\u00f6stericiler, sloganlar atarak ve pankartlar ta\u015f\u0131yarak \u0130stiklal Caddesi boyunca y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Polis, kalabal\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131tmak i\u00e7in biber gaz\u0131 ve tazyikli su kulland\u0131. Olaylar s\u0131ras\u0131nda 10 ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, 5 ki\u015fi ise yaraland\u0131. Yaral\u0131lar, \u00e7evredeki hastanelere kald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Protesto g\u00f6sterileri, h\u00fck\u00fcmetin sosyal medya platformlar\u0131 \u00fczerindeki sans\u00fcr\u00fc ve muhalif sesleri susturma \u00e7abalar\u0131n\u0131 da ele\u015ftirdi. G\u00f6stericiler, \u00f6zg\u00fcr ifade hakk\u0131na vurgu yaparak demokratik haklar\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n
G\u00f6steriler, ak\u015fam saatlerinde sona erdi ve Taksim Meydan\u0131’nda bulunan polis ekipleri kalabal\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131tt\u0131. Ancak, protestocular\u0131n talepleri hala devam ediyor ve gelecek g\u00fcnlerde benzer etkinliklerin d\u00fczenlenebilece\u011fi belirtiliyor. \u00dcnl\u00fc pop \u015fark\u0131c\u0131s\u0131 Kylie Minogue, d\u00fcn ak\u015fam \u0130stanbul’da Harbiye A\u00e7\u0131k Hava Tiyatrosu’nda muhte\u015fem bir konser verdi. Avustralyal\u0131 \u015fark\u0131c\u0131, hayranlar\u0131na unutulmaz bir gece ya\u015fatt\u0131. Konserde, Kylie Minogue’un en sevilen \u015fark\u0131lar\u0131ndan olu\u015fan bir repertuar seslendirildi. Sahne performans\u0131 ve danslar\u0131yla izleyicileri b\u00fcy\u00fcleyen \u015fark\u0131c\u0131, konser boyunca enerjik ve ne\u015feli tav\u0131rlar\u0131yla da dikkat \u00e7ekti. Konserin sonunda seyirciler, Kylie Minogue’u ayakta alk\u0131\u015flad\u0131. \u00dcnl\u00fc \u015fark\u0131c\u0131, T\u00fcrk hayranlar\u0131na te\u015fekk\u00fcr ederek sahneden ayr\u0131ld\u0131. Konser, gece yar\u0131s\u0131na kadar devam etti ve kat\u0131l\u0131mc\u0131lar unutulmaz bir gece ya\u015fad\u0131.