Antep fıstığı, baklagiller, fındık, kuru kayısı, pamuk, zeytin ve yağlı tohum türlerinin de dahil olduğu 17 farklı ürünün Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) ELÜS Piyasasında işlem gördüğü belirtildi. 2021 yılına kıyasla 2022 yılında işlem hacminin 3,6 kat, işlem sayısının ise 2,5 kat arttığı kaydedildi.
Gıda arz güvenliği ve jeopolitik risklere rağmen, 2022 yılında verimli bir hasat dönemi geçirilmesi sayesinde tarım ürünleri piyasasında canlı bir dönem yaşandığı belirtildi. Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) 2022 yılını kesintisiz hizmet ve başarılı bir performans ile tamamladı. 2022 yılında 377 binden fazla işlem gerçekleşirken, işlem hacmi 67 milyar TL, işlem miktarı ise 11,4 milyon ton olarak gerçekleşti. Özel sektörün payı ile Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) payının %50-%50 olduğu bildirildi.
Gıda arz güvenliği için stratejik öneme sahip arpa, buğday ve mısırdaki yüksek rekolte ile TMO’nun piyasa düzenleyici politikaları sayesinde piyasada öngörülebilirlik ve kontrol edilmiş fiyat dalgalanmaları yaşandığı vurgulandı.
Ürünlerin saklandığı lisanslı depo kapasitesinin 2,2 kat artış gösterdiği belirtildi. Hububat, baklagiller ve yağlı tohumlar gibi ürünlerin depolandığı lisanslı depo sayısının 163 şehirde, 41 ilde, 127 ilçede ve 234 farklı lokasyonda 8,8 milyon ton kapasiteye ulaştığı ifade edildi.
TÜRİB Tarımsal Ürün Endekslerinden Hububat Endeksi’nin yıllık %57 artış gösterdiği aktarıldı. Tarımsal Ürün Endekslerinin başlangıç tarihinin 1 Nisan 2021 olduğu, başlangıç değerinin 1000 olduğu belirtildi. Buğday, arpa ve mısır ELÜS işlemlerinin fiyatları üzerinden hesaplanan TÜRİB Hububat Endeksi’nin 2022 yılını %57 artışla 3150,60 değerinden kapadığı açıklandı.
2023 yılında da benzer bir işlem hacmi ve piyasa kompozisyonunun beklendiği ifade edildi. Şu anda 17 tarım ürününde işlem gören TÜRİB’in, kanola, zeytinyağı, beyaz peynir, kuru üzüm, çay ve şeker gibi ürünleri de ekleyerek lisanslı depoculuk ve ELÜS işlemlerini hayata geçirmeye devam edeceği söylendi.
TÜRİB’in Ar-Ge Merkezi olarak tarım piyasasında yerli ve milli borsacılık çözümünü, TÜRİB İşlem Sistemi (TÜRİS) Teknolojik Dönüşüm Projesi ile ülkemize kazandırılması hedeflendiği bildirildi. Bu kapsamda teknolojik dönüşüm ve ürün piyasası aracı kurumlarının (ÜPAK) işlemlere aracılık edeceği sisteme geçişin I. Fazının 2023’te tamamlanması planlanırken, vadeli işlem sözleşmelerinin işleme açılması için çalışmaların devam edeceği belirtildi.
Sürdürülebilir gıda güvenliği için lisanslı depoculuğun yaygınlaştırılacağı, sağlıklı ve kaliteli gıdaya erişimin ELÜS teminatlı kredilerle finanse edileceği ve ELÜS Piyasası ile fiyat açısından erişilebilirliğin sağlanacağı bildirildi. TÜRİB’in tarım ekosisteminin paydaşları ile çalışmalarını 2023 yılında da sürdüreceği vurgulandı.
