Google, yeni kuantum \u00e7ipi “Willow” ile teknolojide yeni bir d\u00f6nemin kap\u0131s\u0131n\u0131 aralad\u0131. \u015eirketin a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re, d\u00fcnyan\u0131n en h\u0131zl\u0131 s\u00fcper bilgisayarlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in 10 septilyon y\u0131l gerektiren bir problemi, bu \u00e7ip yaln\u0131zca 5 dakikada \u00e7\u00f6zebiliyor.<\/p>\n
Google Kuantum Laboratuvar\u0131’n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki Hartmut Neven, \u00e7ipin n\u00fckleer f\u00fczyondan ila\u00e7 geli\u015ftirmeye kadar bir\u00e7ok alanda devrim yaratabilece\u011fini ifade ediyor. Ancak bu t\u00fcr bir teknolojinin, yaln\u0131zca bir avu\u00e7 \u015firket ve devletin elinde kalmas\u0131n\u0131n d\u00fcnyadaki dengeleri nas\u0131l etkileyece\u011fi konusunda b\u00fcy\u00fck soru i\u015faretleri var.<\/p>\n
Kuantum teknolojisi neyi ifade ediyor?<\/p>\n
Bili\u015fim uzman\u0131 Tolga M\u00fcrtezao\u011flu, bu geli\u015fmenin \u00f6nemini anlamak i\u00e7in kuantum bilgisayarlar\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve kuantumun klasik bilgisayarlardan fark\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n
“Klasik bilgisayarlar, i\u015flemleri 1 ve 0 \u00fczerinden \u00e7\u00f6zer. Bir labirenti d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; klasik bilgisayar, \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bulmak i\u00e7in t\u00fcm yollar\u0131 teker teker dener. Ancak kuantum bilgisayarlar farkl\u0131d\u0131r. Onlar t\u00fcm labirente bir seferde bakar ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 an\u0131nda bulabilir.”<\/p>\n
M\u00fcrtezao\u011flu, bu teorik avantaj\u0131n pratikte pek \u00e7ok hata bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtiyor. Ancak Willow gibi projeler, hata oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi konusunda dev ad\u0131mlar at\u0131yor.<\/p>\n
Hata oran\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131<\/p>\n
Willow’un fark yaratt\u0131\u011f\u0131 nokta yaln\u0131zca h\u0131z de\u011fil, ayn\u0131 zamanda do\u011fruluk oran\u0131. M\u00fcrtezao\u011flu, “Google’\u0131n \u00f6nceki \u00e7ipi Sycamore, 10 bin y\u0131lda \u00e7\u00f6z\u00fclecek bir problemi 200 saniyede \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak o d\u00f6nemde hata oran\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksekti; 10 i\u015flemden biri hatal\u0131yd\u0131. Willow’da ise bu oran 10 binde 4’e d\u00fc\u015ft\u00fc” diyor.<\/p>\n
Bu, kuantum bilgisayarlar\u0131n daha g\u00fcvenilir hale gelmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131. Ancak M\u00fcrtezao\u011flu’na g\u00f6re, bu teknolojinin tam anlam\u0131yla kullan\u0131labilmesi i\u00e7in hen\u00fcz yeterli altyap\u0131lar yok:<\/p>\n
“\u00c7ok h\u0131zl\u0131 bir araban\u0131z var ama o arabay\u0131 s\u00fcrebilece\u011finiz uygun bir yol hen\u00fcz yap\u0131lmam\u0131\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.”<\/p>\n
Kuantum bilgisayarlar\u0131n geli\u015fmesiyle birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u015fifreleme y\u00f6ntemlerinin k\u0131r\u0131labilir hale gelmesi, dijital k\u0131yamet senaryolar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiriyor. M\u00fcrtezao\u011flu, bu konuda uyar\u0131yor:<\/p>\n
“Bug\u00fcn g\u00fcvenli kabul edilen \u015fifreleme y\u00f6ntemleri, kuantum bilgisayarlar sayesinde an\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. Ancak bu bir son de\u011fil. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc, kuantuma kar\u015f\u0131 g\u00fcvenli yeni \u015fifreleme teknikleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.”<\/p>\n
Gelecekte, kuantum altyap\u0131s\u0131yla desteklenen g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fifreleme y\u00f6ntemlerinin geli\u015ftirilmesi bekleniyor.<\/p>\n
“\u00c7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7acak \u00e7\u00f6z\u00fcmler olabilir”<\/p>\n
Kuantum teknolojisinin getirece\u011fi f\u0131rsatlar da b\u00fcy\u00fck. M\u00fcrtezao\u011flu, bu teknolojinin \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k, enerji ve \u00e7evre gibi kritik alanlarda devrim yarataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor: “Protein yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n daha verimli y\u00f6netilmesi ve kusursuz hava durumu tahmini gibi pek \u00e7ok problem, kuantum bilgisayarlarla sorun olmaktan \u00e7\u0131kacak.”<\/p>\n
N\u00fckleer f\u00fczyon teknolojisinde de b\u00fcy\u00fck potansiyel bulunuyor. M\u00fcrtezao\u011flu, 2023 y\u0131l\u0131nda verilen enerjiden daha fazlas\u0131n\u0131 geri almay\u0131 ba\u015faran f\u00fczyon deneylerini hat\u0131rlatarak, “Kuantum bilgisayarlar, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7ok daha verimli hale getirebilir ve enerji sorununu k\u00f6k\u00fcnden \u00e7\u00f6zebilir” diyor.<\/p>\n
Yeni bir d\u00fcnya d\u00fczeni mi?<\/p>\n
Bu teknolojinin \u00f6zellikle askeri alandaki etkileri ise d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc. Sava\u015f makineleri, s\u0131f\u0131r hata ile \u00e7al\u0131\u015fan robot ordular ve sadece robotlar\u0131n i\u015fledi\u011fi fabrikalar, yeni bir g\u00fc\u00e7 dengesizli\u011fi yaratabilir.<\/p>\n
M\u00fcrtezao\u011flu, yapay zeka ile kuantumun birle\u015fiminin insanl\u0131k i\u00e7in ciddi sorular do\u011furabilece\u011fini ifade ediyor:<\/p>\n
“Willow, yaln\u0131zca bir \u00e7ip de\u011fil, belki de fark\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kap\u0131y\u0131 aral\u0131yor. Bu kap\u0131n\u0131n ard\u0131nda bizi neyin bekledi\u011fini kestirmek zor.”<\/p>\n
Bir d\u00f6nemin sonu mu, yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 m\u0131?<\/p>\n
Willow ve benzeri \u00e7iplerle kuantum devrimine bir ad\u0131m daha yakla\u015ft\u0131k. Ancak bu teknolojinin insanl\u0131k i\u00e7in umut mu yoksa tehdit mi olaca\u011f\u0131, ilerleyen y\u0131llarda alaca\u011f\u0131 \u015fekle ba\u011fl\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Google, yeni kuantum \u00e7ipi “Willow” ile teknolojide yeni bir d\u00f6nemin kap\u0131s\u0131n\u0131 aralad\u0131. \u015eirketin a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62829,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-75031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji"],"yoast_head":"\n